Sümerlilerde Sanat

 Merhaba, bu yazımda Sümerlilerde sanata ve müzik aletlerine değineceğim. 

Sümerliler edebi eserlerini akılda kalsın diye Türk destanlarında olduğu gibi şiir şeklinde yazmışlardır.Sümerlilerde sanata baktığımızda aktarılan destanların yanında atasözlerini de görmekteyiz. Hemde bunların arasında günümüz Türk dünyasında kullanılan atasözlerine çok benzer atasözleri de var.Bu atasözlerinden 100 - 150 tanesi tercüme edilmiştir. Bu atasözlerinden örnekler vermek gerekirse: "Gümüşü olan mutlu olabilir, arpası olan mutlu olabilir hiçbir şeyi olmayan rahat uyuyabilir." Bir başka örnek "Yaban öküzünden kaçarken yaban ineği karşına dikildi." "Açık ağıza sinek girer" "Bey gibi yaparsan köle gibi yaşarsın, köle gibi yaparsan bey gibi yaşarsın." "Silahı az olan devlet ,düşmanı kapısından kovamaz." "Madem biliyorsun neden öğretmiyorsun ?" "Öleceğiz harcayalım,uzun yaşayacağız biriktirelim." Atasözlerini incelediğimizde günümüz atasözlerine ne kadar benzediğini görmekteyiz. Müziğe bakacak olursak : Sümerlilerde nota olduğu tespit edilmiştir. Meydanlarda şarkılar söyleyip danslar edilmiştir.Tanrıları sinirlenmesin diye mabetlerde müzik ve dans ile tanrılarını hoş tutmaya çalışmışlardır.

Arp

Sümer mitolojisinde arp müzik aleti "tatlı sesi dudakları azat eden arp" şeklinde tarif edilmektedir. Sümerlerin Uruk şehri kazılarında M Ö 3200 3100 yıllarında tablet üzerindeki Sümerce okunuşu "Balag" olan üç telli kavisli bir arp bulunmaktadır. Arkeolojik buluntularla en eski arp örneklerine Sümer şehir devletlerinden Adab' da rastlanmıştır.

Lir
Sümer lirlerini diğer lirlerden ayıran karakteristik özelliği, bu müzik aletinin tanrısal gücü ve bereketi simgeleyen boğa sembolü ile tasvir edilişidir. Bu müzik aletine tanrısal gücü yükleyen Mezapotamyalıların lirlerinin ses kutuları boğa biçimlidir.
Mezopotamya'da lirlerin kullanım alanlarına ilişkin veriler son derece sınırlıdır.Herhangi bir çalıgının kullanımdan söz eden tek metin, Inanna'ya ve Iddin-Dagan'a yazılmış bir ilahidir. Burada sözü edilen çalgının bir lir olduğu düşünülmektedir. Bu ilahi bir saz (gude) ve bir arp (algar) ile birlikte söylenmiştir.

Saz

Sazdan, Mezopotamya çivi yazılı metinlerde Sümerce GU.DI olarak bahsedilmektedir. Yine Sümerce SU.KARA
teriminin de sazın türlerinden birini işaret ettiği bilinmektedir.

Davul
Sümerce TIGI ,LILIS adlarıyla anılır. Davul Sümerde dini törenlerde önemli bir yer taşır. Sümer tanrısı Enki'nın tapınağında davulun korunması için özel görevlilerin bulunduğu bilinmektedir. Sümerlilerde davul müzik aleti sağlık alanında büyücüler tarafından insanın içine girmiş kötü ruhların, vücuttan çıkarılmasında ve hastalıkların iyileştirilmesinde kullanılmaktadır.

Sümerce de erkek müzisyene LU.NAR kadın müzisyene ise Mİ.NAR. denir.